# Nuair a theighthear amach tráthnóna fá choinne na gcaorach le h-iad a chur isteach i na gcuid bóitheach scairtear mar seo ortha "Mea, Mea, Mea", agus cruinnigheann na caoraigh agus na h-uain go dtí taobh a chéile.
Foinse: https://www.duchas.ie/en/cbes/4428396/4404141/4514116?transcribe=true [feicthe: 14.10.2025]
Collector: Séamus Mac Géidigh, Machaire Uí Rabhartaigh
Informant: Seán Mac Fhlaithbheartaigh (83), Machaire Uí Rabhartaigh
Teacher: Seán Ó Gallchobhair, Machaire Uí Rabhartaigh
Ag Scairtigh ar na hAinmhithe
#GLA-1: Nua-fhacal, 'creachann mòr' => 'great scallop'— NatureScot/NàdurAlba (2018). The (common Scottish) mollusc list
Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Does your catch match up?
#GLEcailleach dhubh (ULADH; CONNACHT; MUMHAN)Dún na nGall: Rann na Feirste (GLE-1), Toraigh (GLE-4), Maigh Eo: Gaoth Sáile (GLE-2), Port Láirge: An Rinn (GLE-5)
(éanlaith)
LAT-1: It is not clear of English's distinction of 'the cormorant' (Phalacrocorax carbo) and 'the shag' (Gulosus aristotelis) over the years (see: Íomha 'LAT-1' thíos); and furthermore, the ability to distinguish between the two species must be questioned on various levels. In dictionaries, were the questionners and the respondants referring to the same species? Were they looking at the same bird, and did they both understand that there was a distinction that is, or may have been, made? GLE-1. Seosamh Mac Grianna [Rann na Feirste, Dún na nGall]. "Teach an Chrochadóra" (aistriúchán) GLE-2. Seán Ó Ruadháin [Gaoth Sáile, Maigh Eo]. "An Mothall Sin Ort". Tá ceist ann, áfach. As siocair go bhfuil 'cailleach dhubh' agus 'broigheall' luaite ag Seán Ó Ruadháin san abairt chéanna, an ainmneacha difiúla iad (.i. 'cailleach dhubh' & 'broigheall') ar 'Phalacrocorax carbo' aige, nó an bithghnéithe/speicis difiúla aige iad? GLE-3. Foinse: Maolcholaim Scott (eolas ó bhéal, 2024) - chuala Maolcholaim an téarma ag XXXX (Rann na Feirste) GLE-4. Foinse: bileog eolais fá na héanacha istigh i dToraigh. CEIST: an é seo focal don 'treathlach' agus don 'duibhéan' araon? GLE-5: comhrá le Antóin Ó Mianáin (2024) ar thuras 'Colmcille'; agus comhrá le Jimmy McGinty (2025) ar an difear idir 'treathlach' agus 'duibhéan' le linn cúrsa le Oideas Gael. An leagan éagsúil, 'treathlach', le fáil in Hamilton. 'Ag teacht anuas go dtí an cladach dó, rinne na faoileógaí doicheall roimhe, agus sgread siad go géar cianach, agus chroith na cailleachaí dubha a gcuid eiteóg fada air, agus d'imthigh na píobairí trágha nuair a tháinig sé i n-aice leó.'
— Mac Grianna, Seosamh [Rann na Feirste, Dún na nGall] (1935). Teach an Chrochadóra (aistriúchán)
'Mar an gcéanna, nuair a thigeas an rón agus an broigheall agus an chailleach dhubh isteach ar an gcladach níl an doineann i bhfad uait.'
— Ó Ruadháin, Seán [Gaoth Sáile, Maigh Eo] (1967). An Mothall Sin Ort
Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres National Nature Reserve. Coastal Birds

— Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres National Nature Reserve. Coastal Birds
#Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres National Nature Reserve. Whales, Dolphins and Porpoises

— Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres Natoinal Nature Reserve. Whales, Dolphins and Porpoises
# Má tá carraigreacha san áit is dócha gurb éard a chífeas tú séaclaí agus mic siubháin [féach Pictiuit I (1 agus 2)] mar is imeasg na gcarraig a chomhnuigheas an dá chineál seo. (Lch 1)
— Mac Giollarnáth, Seán (1947). Cladach na Fairrge
Féadfaidh tú sa gcaoi sin breith ar roinnt cineálacha de na maca siubháin agus ar iasgáin nach iad. (Lch 2)
— Mac Giollarnáth, Seán (1947). Cladach na Fairrge
Is mar gheall ar an gcaoi ina ngreamuigheann sé don'n chloich a baisteadh iasgán carraige ar an mac siubháin. (lch 2)
— Mac Giollarnáth, Seán (1947). Cladach na Fairrge
EOLAÍ PÓCA: de Bhaldraithe, Padraic [aistritheoir] (1996). Cladach & Farraige
Mac Giollarnáth, Seán (1947). Cladach na Fairrge
#Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Kemmyrk Nadoor Ashoonagh ny h-Ayrey

— Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Kemmyrk Nadoor Ashoonagh ny h-Ayrey
#Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres National Nature Reserve. Heathland and Open Country Birds

— Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres National Nature Reserve. Heathland and Open Country Birds
#LAT-1: = ‘red-bodied small bride’— MacIlleathain, Ruairidh (2013)
MacIlleathain, Ruairidh (2013). Tairbh nathrach & cuileagan cruinneig
NBDC (2022). Snáthaidí móra na hÉireann - www.BiodiversityIreland.ie