« »
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
family  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
(mollusca)
(moileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
(molluscs)
GLA-1: Nua-fhacal, 'gille eisir' = ‘oyster dog-whelk’
— NatureScot/NàdurAlba (2018). The (common Scottish) mollusc list
#
Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Kemmyrk Nadoor Ashoonagh ny h-Ayrey
— Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Kemmyrk Nadoor Ashoonagh ny h-Ayrey
#
Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Kemmyrk Nadoor Ashoonagh ny h-Ayrey
— Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Kemmyrk Nadoor Ashoonagh ny h-Ayrey
#
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Beathra  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
(tairbh nathrach)
(snáthaidí móra)
(dagonflies)
NBDC (2022). Snáthaidí móra na hÉireann - www.BiodiversityIreland.ie
#
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Beathra  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
(Isoptera)
(tairbh nathrach)
(snáthaidí móra)
(dragonflies)
LAT-1: Straight abdomen that becomes dark blue
— MacIlleathain, Ruairidh (2013)
NBDC (2022). Snáthaidí móra na hÉireann - www.BiodiversityIreland.ie
#
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Lepidoptera
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Lepidoptera
Beathra  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Lepidoptera
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Lepidoptera
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Lepidoptera
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Lepidoptera
(lepidoptera)
(moths & butterflies)
Féileacáin
Féileacáin (- nuafhocail in GLE)
#
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia  »  Lagomorpha
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia  »  Lagomorpha
Beathra  »  Animalia  »  Chordata  »  Sineacha  »  Lagomorpha
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia  »  Lagomorpha
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia  »  Lagomorpha
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia  »  Lagomorpha
genus  »  age  »  young
genus  »  age  »  young
cineál  »  age  »  young
genus  »  age  »  young
type  »  age  »  young
genus  »  age  »  young
GLEpatachán
Corca Duibhne: 
(sinigh)
(mammals)
Coinín óg. Cuirtear 'patachán' ar an ghiorria óg fosta.
Ua Maoileoin, Pádraig (2000). Dúlra Duibhneach
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
family  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
(mollusca)
(moileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
(molluscs)
#
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia
Beathra  »  Animalia  »  Chordata  »  Sineacha
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia
Nuair a theighthear amach tráthnóna fá choinne na gcaorach le h-iad a chur isteach i na gcuid bóitheach scairtear mar seo ortha "Mea, Mea, Mea", agus cruinnigheann na caoraigh agus na h-uain go dtí taobh a chéile.
Foinse: https://www.duchas.ie/en/cbes/4428396/4404141/4514116?transcribe=true [feicthe: 14.10.2025]
Collector: Séamus Mac Géidigh, Machaire Uí Rabhartaigh
Informant: Seán Mac Fhlaithbheartaigh (83), Machaire Uí Rabhartaigh
Teacher: Seán Ó Gallchobhair, Machaire Uí Rabhartaigh
— www.duchas.ie
Ag Scairtigh ar na hAinmhithe
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
(mollusca)
(moileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
(molluscs)
GLA-1: Nua-fhacal, 'creachann mìn' => ‘smooth scallop’
— NatureScot/NàdurAlba (2018). The (common Scottish) mollusc list
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
(mollusca)
(moileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
(molluscs)
#
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Beathra  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Birds
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
(mollusca)
(noileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
GLA-1: Nua-fhacal, 'creachann mòr' => 'great scallop'
— NatureScot/NàdurAlba (2018). The (common Scottish) mollusc list
Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Does your catch match up?
#
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Beathra  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Birds
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Cainnt nan Eun
#
Biota  »  Animalia  »  Chordata
Biota  »  Animalia  »  Chordata
Beathra  »  Animalia  »  Chordata
Biota  »  Animalia  »  Chordata
Biota  »  Animalia  »  Chordata
Biota  »  Animalia  »  Chordata
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
family  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
(aves)
(eòin)
GLEcailleach dhubh (ULADH; CONNACHT; MUMHAN)
Dún na nGall: Rann na Feirste (GLE-1), Toraigh (GLE-4), Maigh Eo: Gaoth Sáile (GLE-2), Port Láirge: An Rinn (GLE-5)
murúchaill (éag. murdhúchaill, murdhubhchaill) (ULADH)
Dún na nGall: Rann na Feirste (GLE-3)
treathlach (éag. treathlar)Toraigh caint na ndaoine (Antóin Ó Mianáin [2024]; Jimmy McGinty [2025]; GLE-5)
(éanlaith)
(birds)
LAT-1: It is not clear of English's distinction of 'the cormorant' (Phalacrocorax carbo) and 'the shag' (Gulosus aristotelis) over the years (see: Íomha 'LAT-1' thíos); and furthermore, the ability to distinguish between the two species must be questioned on various levels. In dictionaries, were the questionners and the respondants referring to the same species? Were they looking at the same bird, and did they both understand that there was a distinction that is, or may have been, made?
GLE-1. Seosamh Mac Grianna [Rann na Feirste, Dún na nGall]. "Teach an Chrochadóra" (aistriúchán)
GLE-2. Seán Ó Ruadháin [Gaoth Sáile, Maigh Eo]. "An Mothall Sin Ort". Tá ceist ann, áfach. As siocair go bhfuil 'cailleach dhubh' agus 'broigheall' luaite ag Seán Ó Ruadháin san abairt chéanna, an ainmneacha difiúla iad (.i. 'cailleach dhubh' & 'broigheall') ar 'Phalacrocorax carbo' aige, nó an bithghnéithe/speicis difiúla aige iad?
GLE-3. Foinse: Maolcholaim Scott (eolas ó bhéal, 2024) - chuala Maolcholaim an téarma ag XXXX (Rann na Feirste)
GLE-4. Foinse: bileog eolais fá na héanacha istigh i dToraigh. CEIST: an é seo focal don 'treathlach' agus don 'duibhéan' araon?
GLE-5: comhrá le Antóin Ó Mianáin (2024) ar thuras 'Colmcille'; agus comhrá le Jimmy McGinty (2025) ar an difear idir 'treathlach' agus 'duibhéan' le linn cúrsa le Oideas Gael. An leagan éagsúil, 'treathlach', le fáil in Hamilton.
'Ag teacht anuas go dtí an cladach dó, rinne na faoileógaí doicheall roimhe, agus sgread siad go géar cianach, agus chroith na cailleachaí dubha a gcuid eiteóg fada air, agus d'imthigh na píobairí trágha nuair a tháinig sé i n-aice leó.'
— Mac Grianna, Seosamh [Rann na Feirste, Dún na nGall] (1935). Teach an Chrochadóra (aistriúchán)
'Mar an gcéanna, nuair a thigeas an rón agus an broigheall agus an chailleach dhubh isteach ar an gcladach níl an doineann i bhfad uait.'
— Ó Ruadháin, Seán [Gaoth Sáile, Maigh Eo] (1967). An Mothall Sin Ort
Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres National Nature Reserve. Coastal Birds
— Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres National Nature Reserve. Coastal Birds
#
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Beathra  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Birds
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
(eòin)
GLEcorr (mhara) caighdeán cúng / meanraimis
corra (iol. corraí) caint na ndaoine
Ciarraí: 
(éanlaith)
CIALL: Treathlach (Phalacrocorax carbo) óg sa néad.
MEANING: nestling of gannet [FGB]
Corraí is ainm dos na gearrcaigh a bhíonn age sna gainnéid agus an uair a bhíd siad aibidh is saill iad go léir agus is ar an gcloich is lugha aca san a bheireann na gainnéid ar fad agus níl aon radharc ach a mbíonn de sna h-éin óga ann. Bhíodh bád agus dáréag fear innte ag faire na cloiche, í amuich ó’n maighistir talmhan agus iad díolta go maith. (XVII - AN OBAIR AGUS AN SEACHRÁN)
— Ó Criomhthainn, Tomás (1929). An tOileánach
Connacht (Indreabhán)
#
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Lepidoptera
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Lepidoptera
Beathra  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Lepidoptera
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Lepidoptera
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Lepidoptera
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Lepidoptera
(lepidoptera)
(féileacáin)
(moths & butterflies)
Féileacáin
Féileacáin (- nuafhocail in GLE)
#
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Beathra  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
#
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia
Beathra  »  Animalia  »  Chordata  »  Sineacha
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Mammalia
(mammalia)
(sineacha)
(mammals)
Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres National Nature Reserve. Whales, Dolphins and Porpoises
— Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres Natoinal Nature Reserve. Whales, Dolphins and Porpoises
#
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Beathra  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Birds
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
LATPoecile atricapillus [Cainnt nan Eun] (??? This species's song? Check 'www.xeno-canto.org' against Highland Village Museum's photo + audio in YouTube...)
Poecile hudsonicus [Cainnt nan Eun] (This species's song? Check 'www.xeno-canto.org' against Highland Village Museum's photo + audio in YouTube...)
(aves)
GLAcailleachag [Cainnt nan Eun]
-: ANCHOR WORD FOR ENTRY
(eòin)
(eeanlee)
ENGchickadee [call] (species?)
(birds)
Question: But is Poecile hudsonicus rare in Cape Breton??? https://www.capeandislands.org/in-this-place/2020-12-09/the-rare-and-mysterious-boreal-chickadee
Question: Is the Highland Village Museum's YouTube video correct in matching the 'chickadee' photo with the correct bird call, and with the correct bird referred to in Gaelic? Is the call from a chickadee or a titmouse or a tit? Are these words interchangeable in Cape Breton English, or do they differentiate various types of tit-like birds?
Cainnt nan Eun
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
(moileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
(molluscs)
GLA-1: Nua-fhacal, 'geallaraich ughach' => ‘oval carpet shell’
— NatureScot/NàdurAlba (2018). The (common Scottish) mollusc list
#
min scotha téarma nua na ndúlradóirí
joan-luss (GLV-1)
Dineen (1927): ros - pollen, any fine seed, flax-seed ...
— Dinneen
Dineen (1927): ruisne - pollen seed, fine dust or meal ; from ros
— Dinneen
GLV1: joan (=Ir. deannach) dust, very fine ash
— Fockleyreen: Manx - English Dictionary (https://dictionaryq.com/gaelg/)
« »
Na Gaeil agus an Dúlra - Téarmaí
Creative Commons Attribution 4.0 International