« »
#
Biota  »  Plantae  »  Tracheophyta  »  Magnoliopsida  »  Lamiales  »  Lamiaceae
Biota  »  Plantae  »  Tracheophyta  »  Magnoliopsida  »  Lamiales  »  Lamiaceae
Beathra  »  Plantae  »  Tracheophyta  »  Magnoliopsida  »  Lamiales  »  Lamiaceae
Biota  »  Plantae  »  Tracheophyta  »  Magnoliopsida  »  Lamiales  »  Lamiaceae
Biota  »  Plantae  »  Tracheophyta  »  Magnoliopsida  »  Lamiales  »  Lamiaceae
Biota  »  Plantae  »  Tracheophyta  »  Magnoliopsida  »  Lamiales  »  Lamiaceae
biota  »  regio  »  regnum  »  phylum / divisio  »  classis  »  ordo
biota  »  regio  »  regnum  »  phylum / divisio  »  classis  »  ordo
biota  »  regio  »  regnum  »  phylum / divisio  »  classis  »  ordo
biota  »  regio  »  regnum  »  phylum / divisio  »  classis  »  ordo
life  »  domain  »  kingdom  »  phylum  »  class  »  order
biota  »  regio  »  regnum  »  phylum / divisio  »  classis  »  ordo
GLE-1: Nuafhocal (2025) - 'cochall boglaigh' [GLE] < 'cochall-boglaich' [GLA] & 'coghyl boglee' [GLV]. Sna foinsí do Ghaeilge na hÉireann, chan fhuil ann ach 'an chochall' ar 'Scutellaria galericulata'. Is é 'an cochall beag' atá ar 'Scutellaria minor' sna foinsí Éireannacha. Mar sin de, dhéanfadh sé ciall téarma sa bhreis a bheith curtha le 'cochall' ar son 'Scutellaria galericulata', más gá an bhithghné seo a idirdhealú ó ghnéithe eile san aicme. Cuireann GLA agus GLV an focal 'boglach' le 'cochall' - focal atá i nGaeilge na hÉireann chomh maith leis an chiall chéanna (de Bhaldraithe, 1959) dar ndóighe. Is fiú cloí leis na Gaeil eile in Albain agus ar Oileán Mhanainn ar an cheist seo.
Scannell & Synnott (1987). Clár de Plandaí na hÉireann
#
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Beathra  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
(tairbh nathrach)
(snáthaidí móra)
(dragonflies)
NBDC (2022). Snáthaidí móra na hÉireann - www.BiodiversityIreland.ie
#
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Beathra  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
(Lepidoptera)
(féileacáin)
(moths and butterflies)
Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Kemmyrk Nadoor Ashoonagh ny h-Ayrey
— Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Kemmyrk Nadoor Ashoonagh ny h-Ayrey
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
(mollusca)
(moileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
(molluscs)
GLA-1: Nua-fhacal, 'amar triantanach' => ‘triangular trough’
— NatureScot/NàdurAlba (2018). The (common Scottish) mollusc list
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
(mollusca)
(moileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
(molluscs)
GLA-1: Nua-fhacal, 'amar tiugh' => ‘thick trough’
#
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Beathra  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Birds
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
(eòin)
(éanlaith)
(eeanlee)
(birds)
Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres National Nature Reserve. Coastal Birds
— Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres National Nature Reserve. Coastal Birds
#
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Beathra  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Birds
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
(eòin)
(éanlaith)
GLVgant beggey (Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres National Nature Reserve. Coastal Birds)
gant beg (Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Kemmyrk Nadoor Ashoonagh ny h-Ayrey)
(eeanlee)
(birds)
Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres National Nature Reserve. Coastal Birds
— Treisht Bea-Feie Vannin (feicthe 2025). Ayres National Nature Reserve. Coastal Birds
— Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Kemmyrk Nadoor Ashoonagh ny h-Ayrey
#
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Beathra  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Birds
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
(eòin)
(éanlaith)
(eeanlee)
(birds)
#
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Beathra  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Birds
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
genus  »  sexus  »  femina
genus  »  sexus  »  femina
genus  »  sexus  »  femina
type  »  sex  »  female
genus  »  sexus  »  femina
(eòin)
GLEMáirín an triubhais (AIRE! - GLE-1)
(éanlaith)
(eeanlee)
(birds)
GLE-1: N.B. 'Máirín an triúis' = Saxicola rubicola [femina] / stonechat [hen], de réir FGB.
— Ó Dónaill (1977). FGB
#
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Beathra  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
LATSympetrum danae (LAT-1)
(Isoptera)
(tairbh nathrach)
(snáthaidí móra)
(dragonflies)
LAT-1: = Narrow abdomen with a golden body
— MacIlleathain, Ruairidh (2013)
MacIlleathain, Ruairidh (2013). Tairbh nathrach & cuileagan cruinneig
NBDC (2022). Snáthaidí móra na hÉireann - www.BiodiversityIreland.ie
#
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Beathra  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
(Isoptera)
(tairbh nathrach)
(snáthaidí móra)
(dragonflies)
LAT-1: = Narrow abdomen with blood red (body)
— MacIlleathain, Ruairidh (2013)
MacIlleathain, Ruairidh (2013). Tairbh nathrach & cuileagan cruinneig
NBDC (2022). Snáthaidí móra na hÉireann - www.BiodiversityIreland.ie
#
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Beathra  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta  »  Odonata
(Isoptera)
(tairbh nathrach)
(snáthaidí móra)
(dragonflies)
LAT-1: Narrow abdomen with three stripes on its body
— MacIlleathain, Ruairidh (2013)
MacIlleathain, Ruairidh (2013). Tairbh nathrach & cuileagan cruinneig
NBDC (2022). Snáthaidí móra na hÉireann - www.BiodiversityIreland.ie
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
(mollusca)
(moileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
(molluscs)
GLA-1: Nua-fhacal, 'creachann crotach' => ‘humpback scallop’
— NatureScot/NàdurAlba (2018). The (common Scottish) mollusc list
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
(mollusca)
(eeastyn shliggagh)
‘fair limpet’
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
Biota  »  Animalia  »  Mollusca
(eeastyn shliggagh)
‘brindled limpet’
#
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Beathra  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
Biota  »  Animalia  »  Anthropoda  »  Insecta
GLEgalán caighdeán cúng / meanraimis
snáthaid an diabhail caint na ndaoine (ULADH; Barrscéalta, RnaG, 30.05.2025 - Deirdre Ní Bhraonáin ('snáthad a' diabhail' agus 'd' leathan ag Michelle Nic Grianna agus Deirdre))
Dún na nGall: 
snáthadán an diabhail (ULADH)
Dún na nGall: Teileann
snáthaid an chogaidh (ULADH; Barrscéalta, RnaG, 30.05.2025 ('snáthad a' chogaidh' agus 'd' leathan ag Michelle))
Dún na nGall: Mín Larach
snáthadán cogaidh caint na ndaoine ('in úsáid' de réir www.tearma.ie)
snáthad an phúca caint na ndaoine (Barrscéalta, RnaG, 30.05.2025 ('d' leathan ag Michelle))
Brian na gcoinneal caint na ndaoine (GLE-1)
Dún na nGall: Teileann
rí na gcoinneal caint na ndaoine (Barrscéalta, RnaG, 30.05.2025)
Dún na nGall: Tóraigh
ruamann na gcoinneal caint na ndaoine ('in úsáid' de réir www.tearma.ie)
Pilib an gheataire caint na ndaoine ('in úsáid' de réir www.tearma.ie)
Pilibín eitre caint na ndaoine
tuirne Mháire caint na ndaoine ('in úsáid' de réir www.tearma.ie)
fíodóir caint na ndaoine (ULADH; 'in úsáid' de réir www.tearma.ie; Barrscéalta, RnaG, 30.05.2025 - "...a deir Máire i gCloich Cheann Fhaola - 'spider' a bhí againn ar fhíodóir..." ; )
Dún na nGall: Cloich Cheann Fhaola
snáthaid mhór ( **COIMEÁD** GLE-2; Barrscéalta, RnaG, 30.05.2025 - "...a deir Fionnuala ag éisteacht linn i Leitir Móir ... Ar líne, sin dragonfly...")
GLE-1: comhrá le hAodhán Mac Ruairí, Aclaí Abú, Glór Uachtar Tíre (2024 & 2025)
GLE-2: 'snáthaid mhór' = 'dragonfly' go fórleathan. An bhfuil míthuiscint ag an duine a chuir eolas isteach chuig Barrscéalta ar 30.05.2025 fá cén fheithid atá i gceist? Nó an é 'snáthaid mhór' an t-ainm atá ar 'daddy longlegs' i Leitir Móir? *** Fiosrú de dhíth ***
Uí Bheirn (1989). Cnuasach Focal as Teileann
#
Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Kemmyrk Nadoor Ashoonagh ny h-Ayrey
— Reiltys Ellan Vannin (feicthe 2025). Kemmyrk Nadoor Ashoonagh ny h-Ayrey
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
(mollusca)
(moileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
(molluscs)
GLA-1: Nua-fhacal, 'gille mòr-bhileach' => ‘large-lipped dog-whelk’
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
(mollusca)
(moileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
(molluscs)
GLA-1: Nua-fhacal, 'gille mogalach' => ‘reticulated dog-whelk’
— NatureScot/NàdurAlba (2018). The (common Scottish) mollusc list
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
family  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
(mollusca)
(moileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
(molluscs)
GLA-1: ‘common cowrie’
— NatureScot/NàdurAlba (2018). The (common Scottish) mollusc list
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
family  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
(mollusca)
(moileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
(molluscs)
GLA-1: 'faoiteag bhallach' =>‘spotted cowrie’
— NatureScot/NàdurAlba (2018). The (common Scottish) mollusc list
#
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Beathra  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Birds
Biota  »  Animalia  »  Chordata  »  Aves
genus  »  sexus  »  femina
genus  »  sexus  »  femina
genus  »  sexus  »  femina
type  »  sex  »  female
genus  »  sexus  »  femina
genus  »  sexus  »  masculus
genus  »  sexus  »  masculus
genus  »  sexus  »  masculus
type  »  sex  »  male
genus  »  sexus  »  masculus
genus  »  age  »  young
genus  »  age  »  young
cineál  »  age  »  young
genus  »  age  »  young
type  »  age  »  young
genus  »  age  »  young
Tá glan-phort smólaigh agus luin le clos ó na tomacha ; tá na gleoiseacha ag sgéith thart ar an aiteann buidhe agus ceileabhar níos buige binne dhá dhéanamh aca ; tá na cuacha ag glaodhach ar fud na bpáirc ; tá na ceolairí ag ceol sa gcoill agus tá na fuiseoga ar eilteog ós a gcionn go léir. (lch xv)
— Mac Giollarnáth, Seán [aistritheoir] (1935). Ríoghacht na nÉan
#
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Beathra  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
Biota  »  Animalia  »  Mollusca  »  Gastropoda
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
family  »  genus  »  species
familia  »  genus  »  species
(mollusca)
(moileasgan)
(moilisc)
(eeastyn shliggagh)
(molluscs)
GLA-1: ‘MacLeod’s bodachan (little old man)’
— NatureScot/NàdurAlba (2018). The (common Scottish) mollusc list
NatureScot/NàdurAlba (2018). The (common Scottish) mollusc list
« »
Na Gaeil agus an Dúlra - Téarmaí
Creative Commons Attribution 4.0 International